Ingeborg van Lieshout en Renze Mout sloten het gas af en installeerden een warmtepomp op hun stalen passagiersschip uit 1929. ‘Over acht jaar zijn de kosten voor verduurzaming terugverdiend,’ zeiden ze juni 2018 in VLOTmagazine. We spraken ze vorig jaar opnieuw. Is het terugverdienen gelukt? En wat zouden ze met de kennis van nu misschien anders doen?
‘Het is nu comfortabeler wonen aan boord, die winst hebben we sowieso binnen,’ steekt Ingeborg van wal. ‘Ook hoeven we ons niet meer te schamen voor die 4000 kuub gas die we jaarlijks verstookten. En toen de buren tijdens de eerste winter van de oorlog in Oekraïne €1100 per maand betaalden aan het energiebedrijf, bleef onze rekening steken op een tientje. Dat je niet afhankelijk bent van de grillen van Rusland of de VS, vind ik een hele geruststelling.’
NEVENEFFECT
Het verduurzamen van hun schip had een verrassend neveneffect. ‘Iedere maand stond er wel iemand op de steiger met vragen over onze warmtepomppanelen. Toen zijn we ons maar eens verder in verduurzaming gaan verdiepen,’ vertelt Renze. Inmiddels zijn ze allebei actief als energiecoach bij de Woonboot Vereniging Amsterdam, waar acht coaches andere bootbewoners helpen hun schip of ark te verduurzamen.
VEEL EERDER TERUGVERDIEND
De initiële investering bedroeg €27.600. Destijds rekenden ze met een gasprijs van €300 per maand voor 4000 m³ gas, waarmee ze op een terugverdientijd van ongeveer 92 maanden (7,5 jaar) uitkwamen.
‘Maar met de explosief gestegen gasprijs hebben we dat punt al veel eerder bereikt,’ zegt Ingeborg. ‘En eerlijk gezegd: als je eenmaal die stap hebt gezet, ben je eigenlijk niet meer bezig met terugverdienen. Je woont gewoon comfortabel, zonder zorgen.’
NUL-OP-DE-METER
Renze houdt het verwarmingssysteem dagelijks in de gaten via een app.
‘Veel bewoners kijken niet meer om naar hun systeem, maar ik wil net zoveel kunnen tweaken als de installateur.’ Zijn analyses hadden resultaat: na twee jaar draaiden ze de warmtepomppanelen om. ‘Zo waait de zuidwestenwind beter onder de lamellen door.
Dat heeft de warmte-uitwisseling verbeterd.’ Ondanks het matig geïsoleerde casco is het gelukt het schip nul-op-de-meter te krijgen. ‘Dat zegt veel over wat je met de juiste technieken en afstelling kunt bereiken,’ aldus Renze. De panelen van TripleSolar halen warmte uit de buitenlucht. ‘Alles moest bereikbaar zijn, in het zicht en onderhoudsvrij – dat vonden we belangrijk,’ zegt Ingeborg. ‘Toen was het voor dat jonge bedrijf ook nog een beetje proberen en leren.
Wij hebben de eerste generatie warmtepomppanelen. Nu zouden we met minder panelen toe kunnen.’ Ook start het elektrisch bijverwarmen bij die oudere panelen al zodra het kwik onder nul duikt.‘
Bij de nieuwste panelen gebeurt dat pas bij extreme vorst,’ legt Ingeborg uit. ‘Daarom overwegen we nu een tweede bron in het water te hangen. Dan benutten we in de winter het voordeel van water dat warmer is dan de buitenlucht, en in het voorjaar het voordeel van buitenlucht die warmer is dan het water.’
WAT ZIT ER AAN BOORD?
- 12Kw modulerende NIBE-warmtepomp
- Boilervat (200 liter tapwater)
- 8400 Wp opwekcapaciteit uit 30 warmtepomppanelen van 280 Wp per paneel (ouder model)
- Jaarlijks opgewekt: 7481 kWh zonne-energie
- Jaarlijks verbruikt: 7351 kWh
BETER VANDAAG DAN MORGEN
Over één ding zijn ze het roerend eens. ‘Wachten op nóg betere warmtepompen of zonnepanelen heeft geen zin. De gasprijs zal alleen maar verder stijgen. Tegelijkertijd zorgen meer zonnepanelen en windmolens voor een steeds lagere stroomprijs.
Elektrisch verwarmen is gewoon de logische volgende stap, en dan is de beste oplossing een warmtepomp. Als die aanschaf er toch wel van komt, kun je maar beter nú instappen – dan heb je er langer profijt van lage energiekosten,’ aldus Ingeborg. ‘Wist je dat je het aankoopbedrag renteloos kunt lenen via het Warmtefonds?’ Meer info daarover vind je op de website van het Warmtefonds.
HET EINDE VAN SALDEREN
De afgelopen jaren profiteerden ze maximaal van de salderingsregeling: het verrekenen van zelf opgewekte en verbruikte stroom. ‘Maar dat voordeel verdwijnt binnenkort,’ zegt Renze. Ondanks dat blijft elektrisch verwarmen volgens hen gunstig. ‘Maar wel minder gunstig dan nu.’
De nieuwe sport wordt: zóveel mogelijk van je eigen stroom verbruiken. ‘Dus de wasmachine en vaatwasser aan als de zon schijnt, de elektrische bijboot en de auto gebruiken als accu, apps als Tibber inzetten voor flexibele energietarieven. En misschien gaan we overdag tot 22 graden stoken, zodat de verwarming ‘s avonds uit kan. Creativiteit en onafhankelijkheid – bootbewoners zijn er goed in,’ zegt Ingeborg met een lach.
ENERGIECOACHES
En hoe zit het met bewoners buiten Amsterdam die energieadvies willen? ‘Tja,’ glimlacht Ingeborg, ‘je kunt proberen ons te paaien om naar je boot te komen. Maar het zou goed zijn als andere woonbootverenigingen ook eigen energiecoaches opleiden.
De Menukaart Verduurzaming Woonboten is er al, betaald door de gemeente Amsterdam. Het opleiden van mensen om ermee te werken, is essentieel. Dat kan ingewikkeld zijn voor kleine verenigingen, maar misschien kunnen regio’s de handen ineenslaan – het zou ook mooi zijn als een landelijke organisatie als de LWO zoiets kan oppakken.’
Lees hier het artikel uit 2018.
