Ik sta op de Conradkade in Den Haag, bij de ark waar ik moet zijn. Om bij de voordeur te komen, moet ik eerst door een scheefgezakt schuurtje met een klemmende deur. Het staat symbool voor wat er aan de hand is op deze plek: de kade verzakt. Het herstel is inmiddels gestart.

Door Renate Meijer

Eenmaal door het schuurtje zwaait de voordeur van een prachtige nieuwe ark open. ‘Welkom op een van de mooiste plekjes van Den Haag!’ Ik ga op de koffie bij Jan van ’t Riet (41), die samen met Carola (47) en hun dochter Jady (13) nu een jaar of acht aan de Conradkade woont. Ook daarvoor was de plek hem bekend: hij groeide hier ook op.

TIJDELIJK VERHUIZEN

‘Deze opgang was eerst natuurlijk niet zo,’ legt Jan uit als ik binnenstap, ‘maar in deze nieuwe ark zit de voordeur op een andere plek dan de oude ark. Er komt ook een nieuw schuurtje, op een andere plek dan dit exemplaar, dan hebben we deze kruip-door-sluip-doortoestand niet meer.’

Eenmaal aan de koffie zie ik opeens een felgroene parkiet op het terras. Omdat er binnen een vogelkooi staat, denk ik even dat ie is ontsnapt.

‘Nee hoor, het wemelt hier van de parkieten,’ glimlacht Jan. Als ik buiten op het terras sta, hoor en zie ik ze ook. Ik wist het niet, maar in de binnenstad van Den Haag leven duizenden halsbandparkieten. De felgroene – en luidruchtige – vogels zijn nakomelingen van in de jaren 60 ontsnapte kooivogels. Ze vormen een vaste, snelgroeiende bewoner van het stedelijke gebied.

Ook zie ik enorme bossen papyrus die in stalen bakken aan het drijvende terras zijn vastgemaakt. Naast een groene uitstraling zorgen die ook voor wat privacy op het terras.

‘Met de overburen straks een stuk dichterbij is dat geen overbodige luxe.’ Omdat de kade wordt hersteld, moeten de woonboten namelijk tijdelijk verhuizen naar de overkant: de Suezkade. ‘Acht jaar geleden kochten we de ark van mijn moeder. Toen zij hier nog woonde, was er al sprake van kadeherstelplannen. Nu worden die dan eindelijk ook echt uitgevoerd.’ 

Jan van 't Riet woonarkbewoner aan de Conradkade in Den Haag bij de werkzaamheden
Werkzaamheden aan de Conradkade in Den Haag vanaf de brug gezien
Woonark aan Conradkade in Den Haag
BESCHERMD STADSGEZICHT

Het water waar het allemaal gebeurt, heet sinds 2016 officieel het Verversingskanaal. Daarvoor stond het bekend als het Afvoerkanaal. Het werd in 1888 aangelegd om het vervuilde grachtenwater van de stad via Scheveningen naar de Noordzee af te voeren. In die tijd was dat hard nodig, want het stilstaande water kon flink stinken in de stad. De Conradkade langs dit kanaal – genoemd naar een Nederlandse ingenieur – is nu beschermd stadsgezicht. De woonarken liggen aan het oude jaagpad: een historisch pad dat werd gebruikt om schuiten en schepen vooruit te trekken, wat ‘jagen’ werd genoemd.

Ligplaatsen woonarken Conradkade Den Haag verzakking
Afmeerpalen loopsteiger naar woonarken aan de Suezkade in Den Haag
Bevestiging woonark aan de loopsteiger aan de Suezkade in de Den Haag
NIEUWE REGELGEVING

Als we na de koffie een stukje langs de kade lopen, komen we de buurvrouw tegen. Ze herkent me meteen en blijkt Vriendin van VLOT.

‘Jan is het kind van de kade,’ lacht ze. ‘Ik ken hem al van toen hij als klein jochie met zijn ouders in die witte ark woonde.’ Op ‘die witte ark’ wonen nu de buren. ‘Die hadden een stalen schip en wilden een betonnen casco,’ vertelt Jan. ‘Kwam perfect uit, zo konden wij mooi blijven liggen totdat onze nieuwe ark kwam. Kwestie van verhuizen en doorschuiven.’

Een paar jaar geleden stelden Jan en Carola zichzelf de vraag of ze de bouw van hun nieuwe ark niet beter konden uitstellen tot de kade klaar zou zijn.

‘Maar we zijn heel blij dat we daar niet op hebben gewacht, we wonen hier nu al een paar jaar met heel veel plezier. We moesten natuurlijk wel bouwen volgens de nieuwe regelgeving. Daarom is onze ark nu gasloos en lager dan de rest. In de loop der jaren is er op veel woonboten heel wat op- en aangebouwd toen dat nog mocht.’

TRILLINGSARME FUNDERINGSTECHNIEK

De hele kade-operatie tussen de Laan van Meerdervoort en de Groot Hertoginnelaan – 400 meter kade in totaal – is een enorme klus. Het doel: een volledig nieuwe, toekomstbestendige kade met damwand en betonconstructie. De werkzaamheden worden uitgevoerd met een trillingsarme funderingstechniek: lange stalen damwandprofielplaten worden hydraulisch de grond in geduwd, waardoor er geen sprake is van overlast door heiwerkzaamheden.

De gemeente zorgt ervoor dat het een mooi geheel wordt: iedereen krijgt hetzelfde aantal vierkante meters bestrating, een betonnen toegangstrap – vanwege de veiligheid zijn die voor verschillende woonboten alvast aangelegd – en een nieuw schuurtje van 10 m² waarin alle nieuwe leidingen, afvoeren en de elektrakast zijn ondergebracht. Jan is er blij mee. ‘Het levert waardevermeerdering van het plekje op, maar vooral veel woongenot.’

WOONBOTENKENNIS

‘In het begin verliepen de gesprekken over het proces tussen de gemeente en ons als woonbootbewoners niet heel soepel. Er was bij de gemeente weinig kennis van woonboten aanwezig, wat zorgde voor onrust en veel langs elkaar heen praten,’ vertelt Jan verder. Dat veranderde toen de gemeente installatiebedrijf Verhees inschakelde voor het verplaatsen en aansluiten van de woonboten. ‘Toen ging het in één keer stukken beter en kwam er schot in de zaak. Die mensen weten echt waar ze het over hebben.’

Brug naar woonarken aan de Suezkade in Den Haag
DE GROTE OVERSTEEK

Op dit moment zijn er vier boten naar de overkant verplaatst. Over een half jaar keren er drie terug; de vierde blijft liggen zodat het grote stalen werkplateau aan de kade de ruimte heeft om op te schuiven. Aan de Suezkade komen er vervolgens weer drie boten bij en over een half jaar gaan er drie van de vier weer terug – een ware kade-estafette.

‘Wij zijn binnen twee jaar aan de beurt. Het is een hele operatie, dat tijdelijk verplaatsen. ‘Maar de voorbereiding is goed, er zijn al drie keer duikers geweest om de woonboten te inspecteren. Voordat je naar de overkant wordt gesleept, komt er nóg een keer een duiker om te kijken of alles goed gaat. Aan de overkant is water, gas en elektra beschikbaar. Er is voor een rioolaansluiting gezorgd en er zijn keurige steigers en afmeerpalen geplaatst. Er staan zelfs vier brievenbussen en tijdelijke schuurtjes in de vorm van containers. Mogelijk is het wel even wennen, die tijdelijke andere plek. Je hebt een heel ander uitzicht en ligt in een andere volgorde, dus ineens heb je andere buren. Én je deelt een loopplank. Ik hoorde dat de bewoners van de vier boten die er nu liggen bij elkaar op de koffie gaan, dus het geeft ook weer een andere dynamiek.’

HONDERD JAAR VOORUIT

Ondanks het feit dat ze zelf nog even moeten wachten voor ze aan de beurt zijn, blijft Jan nuchter.

‘Over een jaar of drie liggen de negentien woonboten hier weer netjes op een rij. Dan is het oude jaagpad weer een prachtige route voor wandelaars en fietsers – met uitzicht op de woonboten – en kan de kade weer honderd jaar vooruit. Het kind van de kade blijft hier voorlopig nog wel even zitten, haha!’