Een oude jachthaven, een flinke opknapbeurt en 35 ligplaatsen om op het water te wonen. Op deze plek onder de rook van Amsterdam is in korte tijd een nieuwe waterwoonbuurt ontstaan. De eerste schepen liggen er en aan boord wordt geklust, geborreld en gewoond. VLOT neemt een kijkje in het pas geopende Marinapark Houthaven, hartje Zaandam.
Door Renate Meijer
De haven ligt ten westen van de William Pontbrug naar het Zaaneiland. Binnen vijf minuten lopen ben je vanaf hier bij het station en de winkels, maar zodra ik de 300 meter lange houten ‘boardwalk’ van het marinapark op loop, is Zaandam opeens ver weg. Meeuwen boven mijn hoofd, wind over het water en natuurlijk: schepen. Oude, nieuwe, grote, kleine. Ik heb afgesproken met Lieke Groosjohan (47), die hier sinds een maand woont.
TERUG NAAR HET WATER
Haar ingekorte spits van 29 bij 5 meter is snel gevonden en ik stap aan boord. Hiervoor woonde Lieke op de wal in Landsmeer, maar water loopt als een blauwe draad door haar leven.
‘Ik zat als baby’tje al in zo’n zitzak aan de reling van een zeilboot. Mijn vader was vijftien toen hij zijn eerste bootje kocht en heeft ook zelf boten gebouwd. Ik heb als kind dus al veel gezeild, naar de Wadden en zo, superleuk.’
Na haar scheiding zocht ze een nieuwe woonplek en zag ze ergens een aankondiging van een open dag in de Houthaven. Ze ging ernaartoe en eenmaal aan boord van de spits was ze direct verkocht.
‘Als student woonde ik in een piepklein kamertje aan de IJssel. De eerste nacht kwam er een groot vrachtschip voorbij. Ik voelde me de koning te rijk. Nu woon ik zelf op een vrachtschip,’ lacht ze enthousiast.De spits was al helemaal ingetimmerd. ‘Ik heb de basis zo gehouden, in de loop van de tijd kijk ik wat ik eventueel anders wil.’
Ze ging aan de slag met verf en kwast en maakte het schip helemaal naar haar zin. Dochter Evie (15) woont ook aan boord, net als viervoeters Teddie en Tommie. Zoon Seff (19) woont inmiddels in Amsterdam, maar is vaak in de haven te vinden.
Foto Meneer de Fotograaf
VAN HOUT NAAR WONEN
Dat hier tegenwoordig wordt gewoond, is een nieuw hoofdstuk in een veel ouder havenverhaal. Al in de achttiende eeuw was deze plek belangrijk voor de Zaanse houtindustrie. Later kwamen hier via Zijkanaal G zeeschepen binnen vanuit Noorwegen, Zweden en Rusland. De Zaandamse houthaven werd daarmee een geduchte concurrent van Amsterdam, vanwege goedkopere overslagmogelijkheden.
Na het verdwijnen van de grootschalige houtindustrie ontstond hier jachthaven Dukra. Die was na ruim vijfentwintig jaar behoorlijk aan vernieuwing toe. Er woonden toen ook al mensen in de haven. Hoewel de haven geen woonbestemming had, werd dit jarenlang bij gebrek aan beleid gedoogd. Na de komst van nieuwe eigenaren in 2017 en de herontwikkeling van de haven veranderde dat. Er kwamen officiële woonligplaatsen, die de zittende bewoners konden kopen. Niet voor iedereen was dat echter financieel haalbaar. Een deel van hen moest daarom op zoek naar een nieuwe plek, soms na jarenlang in de haven te hebben gewoond.
Sinds juni dit jaar is de vernieuwde haven officieel open: een moderne woonwijk op het water met vijfendertig hoogwaardige ligplaatsen voor historische woonschepen en woonarken, een jachthaven, drijvende recreatielodges én kleinschalige horeca. Moeilijk voor te stellen dat hier ooit boomstammen lagen te wachten op hun volgende bestemming. Nu zijn het mensen die hier hun bestemming hebben gevonden. Al moet een enkeling die plek nog ontdekken: aan een aantal steigers zijn nog ligplaatsen vrij.
DORPJE AAN DE STEIGER
De eerste bewoners hebben elkaar ondertussen aardig gevonden. Tot haar eigen verbazing is Lieke zelfs fan van de buurtapp.
‘Normaal word ik echt niet blij van appgroepen. Maar deze – hij heet ‘Sharing is caring’ – vind ik wél leuk.’ Er wordt bij elkaar aan boord geborreld en gegeten, en als iemand hulp nodig heeft, staat iedereen voor elkaar klaar. ‘Je hebt hier echt dat community-gevoel, het is bijna een dorpje op zich.’ Serge de Beus, met partner Sandra bewoner van de Groninger zeetjalk Confiance, herkent dat gevoel. ‘Het contrast tussen de dynamiek van de stad op slechts vier minuten lopen en de gemoedelijke rust op de steiger maakt deze haven uniek.’ Liekes zoon Seff helpt Serge met het schilderwerk aan de tjalk.
LICHTJES
Voor Lieke voelt thuiskomen hier vertrouwd. ‘Het getik van de lijnen tegen de masten, de wind die langs m’n wangen strijkt: het doet me denken aan de vakanties van vroeger.’ ’s Avonds gaan de lantaarns op de haven aan en weerspiegelen de lichtjes in het water. ‘Als ik dan de honden uitlaat, denk ik: wat is dit toch een mooie plek. Ik maak nog steeds foto’s. Ik voel me nu helemáál de koning te rijk!’
Als ik terugloop over de steiger, snap ik Liekes fotoverzameling wel. De lampjes zijn aan, het water is glad en achter de ramen van de schepen brandt licht. De reuring van de stad is dichtbij. Maar daar is hier, tussen de schepen, verrassend weinig van te merken. Zoek jij ook een droomplek op het water? Er zijn op dit moment nog enkele ligplaatsen vrij, zie marinaparkhouthaven.nl
Heb jij ook een uniek verhaal, verbonden aan de ligplaats van je boot? Of woon je op een bijzondere plek? Mail naar redactie@vlotwaterwonen.nl
